ความรู้จากศิวาการ

ฟุตติ้ง (Footing): โครงสร้างสำคัญที่ช่วยรองรับน้ำหนักอาคาร

Footing คือส่วนของฐานรากที่กระจายแรงจากเสา ผนัง หรือตอม่อสู่ดินหรือกลุ่มเสาเข็ม ขนาดและชนิดต้องออกแบบจากน้ำหนักอาคาร สภาพดิน และเกณฑ์การทรุดตัว

แบบหล่อฟุตติ้ง คอนกรีต และเหล็กเสริมฐานราก

Footing ทำหน้าที่อะไร

Footing คือองค์ประกอบส่วนล่างของระบบฐานราก ทำหน้าที่ถ่ายและกระจายแรงจากเสา ผนัง หรือตอม่อไปยังดิน หรือกระจายแรงเข้าสู่เสาเข็มหลายต้นในฐานรากเสาเข็ม Footing อาจเป็นฐานเดี่ยว ฐานร่วม ฐานแถบ หรือส่วนหนึ่งของฐานแพ

การออกแบบไม่ได้มีเป้าหมายให้โครงสร้างไม่ทรุดเลย แต่ต้องควบคุมกำลังรับน้ำหนักของดิน การทรุดตัวรวม การทรุดตัวต่างระดับ การเลื่อน พลิกคว่ำ และกำลังของคอนกรีตเสริมเหล็กให้อยู่ในเกณฑ์ที่ยอมรับได้

ข้อมูลที่ใช้เลือกชนิดฐานราก

  • แรงจากโครงสร้างทุกกรณี รวมแรงเยื้องศูนย์ แรงด้านข้าง และแรงยก
  • ชั้นดิน ระดับน้ำใต้ดิน กำลังรับน้ำหนัก และค่าการทรุดตัวจากข้อมูลปฐพีกลศาสตร์ที่เหมาะกับขนาดโครงการ
  • ระยะจากเขตที่ดิน อาคารเดิม และฐานรากข้างเคียง
  • ข้อจำกัดการขุด การค้ำยัน น้ำใต้ดิน และลำดับก่อสร้าง

ไม่ควรเลือกจากประเภทอาคารอย่างเดียว

บ้านชั้นเดียว อาคารสูง หรือโรงงานไม่ได้มีชนิด Footing ตายตัว อาคารขนาดเล็กอาจต้องใช้เสาเข็มเมื่อดินอ่อน ขณะที่บางโครงการอาจใช้ฐานตื้นได้เมื่อผลสำรวจและการคำนวณรองรับ การเลือกต้องทำโดยวิศวกรจากข้อมูลเฉพาะโครงการ

ภาพประกอบหน้างาน

เหล็กเสริมฟุตติ้งและเหล็กตั้งเสาภายในแบบหล่อ